Türk Vergi Sistemi 1. Ünite | OturanBilge - Güncel Blog Sitesi İçeriğe geç →

Türk Vergi Sistemi 1. Ünite

TÜRK VERGİ SİSTEMİ

Gelir Vergisi ve Mükellefiyet

Gelir vergisinin konusu; gerçek kişilerin bir takvim yılı içerisindeki kazançlar ve iratlarının safi tutarıdır.
*Gelir üzerinden vergi alınmasının sebebi savaş giderlerinin karşılanmasıdır.
*Türkiye’de ilk gelir üzerinden vergi 1926 yılında kazanç vergisiyle alınmıştır.

Gelir vergisinin kazanç ve iratları 7 tanedir. Ticari kazanç, zirai kazanç, serbest emslek kazancı, ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaya iradı ve diğer her türlü kazanç ve iratlardır.
Gelirin özellikleri nelerdir?
-Kişisel olması.
-Yıllık olması.
-Safi olması.
-Gerçek olmasıdır.

Gelir Vergisinin Türleri

Üniter gelir vergisi, sedüler gelir vergisi ve birleşik gelir vergisi olmak üzere 3 çeşittir.
-Üniter Gelir vergisi: Türkiye’de uygulanan sistemdir.
-Sedüler gelir vergisi: Vergi konusu olan gelirler çeşitli kategorilere ayrılarak her kategoride ayrı ayrı düzenlemeler yapılarak vergi alınır.
-Birleşik Gelir Vergisi: Hem üniter hem de sedüler gelir vergisinin toplamıdır.
Gelirin unsurları; kazanç ve iratlar(irat kira demek) net artış teorisine göre gelirdir. Diğer 6 çeşit ise kaynak teorisine göre gelirdir.
*Türkiye’de gelirin elde edilmesinde kaynak teorisi kullanılır.

Mükellef ve Türleri

Mükellef; üzerine vergi borcu düşen gerçek veya tüzel kişilerdir.
Gelir vergisinde vergiyi doğuran olay; ise mükellefin geliri elde etemsidir. Gelir tahakkuk veya tahsil esasına göre elde edilir.
Mükellef Türleri

Tam mükellef Dar mükellef
1-)T.C vatandaşı olmak 1-)Yabancı uyruklu olması.
2-)İkametgahının Türkiye’de olması. 2-)İkametgahının Türkiye’de olmaması.
3-)1 takvim yılı içinde sürekli olarak 6 ay 3-)1 takvim yılı içinde 6 aydan kısa Türkiye’de kalması.
Türkiye’de kalması.

*Vergilemede şahsilik ilkesi vardır. *Vergilemede mülkilik ilkesi vardır.
*Hem yurt içinde hem yurtdışında elde *Sadece Türkiye’de elde ettiği kazancı öder.
ettiği gelirler anılır.

Tam mükellef Dar Mükellef
1-)Şahsilik ilkesi vardır. 1-)Mülkilik ilkesi vardır.
2-)Sigorta + prim ve sakatlık 2-)İhracat istisnası vergiden düşülür.
indiriminden yararlanır. 3-)Sergi ve panayır istisnası vardır.
4-)Diplomat muaflığından sadece dar mükellefler yararlanır.

Gelirin Elde Edilmesi

Tahsil ve tahakkuk esasına dayanır.

Tahsil Esası
-Ücret.
-Serbest meslek kazancı.
-Gayri menkul sermaye iradı.
-Diğer kazanç ve iratlar.

Tahakkuk Esası
-Ticari kazanç.
-Zirai kazanç.
Menkul sermaye iradıdır.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Kategori: İktisat