Uluslararası İktisat

Hızlandırılmış uluslararası iktisat teorisi dersleri olarak söyleyebileceğim şunlardır.

İnsanın aklına gelmeyecek bazı soruları soran ve bunları cevaplayan teorilerden oluşan bir bütündür. Adam Smith diye bir adam kurucu babası sayılır. Hani Finansbank reklamlarında berberin emoya dönüştürdüğü zaattır. Öğrencileri sınav haftası bünyelerini geceleri kafein manyağı yapan iktisatçı işte budur. Adam Smith’in bir de hani dolmuşlarda sırf para vermeyeyim diye motor üstüne oturan ve paradan sorumlu minibüsçü kankası vardır ya veya berbere sırf jöleyi bedavaya getirmek için girip yalandan iki hal hatır muhabbetti yapan yardakçı gibi bir David Ricardo adlı yardakçısı bulunur. Ricardo adam Smith’in tüm teori ve görüşlerini destekler ve cümle âleme ”adam haklı beyler” düsturunu savunmuştur. Birde bu Ricardo-Smith ekürilerine sırf kıllık olsun diye antitez koyan ve her ikisine gider yaparak eğer ki o yaşamasaydı, bugün birçok iktisat ders kitaplarının sayfa sayısını yarıya inecekti diyeceğimiz bir diğer atarlı iktisatçı John Maynard Keynes vardır. ona sonra değiniriz.

Adam Smith’in bazı görüşleri ise şu şekildedir…

-Bırakınız yapsınlar bırakınız geçsinler (laissez faire laissez passer) : bizimkilerin ”saldım çayıra Mevla’m kayıra” dediğine elin adamının ”laissez faire laissez passer” demesidir. Devletin elini ticaretten üretimden ve satıştan çekmesi gerektiği düşüncesini savunarak, ekonomik olaylarda yönetimin müdahale etmemesi prensibidir. Yönetim karışmazsa ekonomik olayların tıkırında işleyeceği ve sonunda bir dengeye kavuşacağı düşüncesidir. bu dengeyi de ”görünmez el” düzeltir teorisidir. Bazılarınca bu söylem ””bırakınız öpsünler ülkeyi” manasına da gelir.

-Görünmez el : ”Su yolunu bulur panik yapmayın” lafının Smith tarafından piyasanın, dışardan bir müdahale olmaksızın, kendi kendine verimli bir noktaya erişeceğini söyleyen teori. Yani devlet müdahalesine gerek yoktur, zira bireyler kendi çıkarları için ne yapmaları gerektiğini çok iyi bilirler. Bırakınız yapsınlar bırakınız geçsinler felsefesi ile özetlenebilir. Görünmez elin bir taraflara kaçıp Amerika’nın 1929′da büyük bir buhrana girmesinden sonra Keynes’in konuşma aldığı bir konferansta klasik kapitalistlere ve adam Smith’e ithafen “şimdi o görünmez el gelsin de sizi kurtarsın!” diyerek adam Smith’e ve kapitalistlere muazzam bir tarihi ayar verdiği rivayet edilir. Birde Maradona’nın görünmez eli yani “o Tanrının elidir.” deyişi vardır ki onun dersimizle bir alakası yoktur.

Bugünlük son konu olarak John Maynard Keynes. Eğer o yaşamasaydı veya adam Smith’e gider yapmasaydı birçok iktisat ders kitabımın sayfa sayısını yarıya düşürecek olan ve fakültede uluslararası iktisat dersinin 1 dönemde bitirilerek geriye kalan zamanda beden dersi yapılmasını sağlayacak olan adamdı ama olmadı canı sağ olsun Keynes amcamızın. Devlet müdahalesine yer vermeyen laissez faire(bırakınız yapsınlar) sistemi yerine piyasaya devlet müdahalesinin gerekli olduğunu savunan ve Karl Marx’tan esinlenen sosyalist iktisatçıdır. Ölmeden önce yeterince şarap içmediğinden yakınan Keynes diğer birçok iktisatçı gibi homoseksüel olduğu görüşü ortaya atılır. devletin ekonomiye müdahalesini savunarak liberalleri başta kızdırsa da yetmişlere kadar fikri geçerliliğini sürdürmüştür. 1929 buhranı sırasında söylediği ”eğer bankaya 100 pound borcunuz varsa bir sorununuz var demektir. ancak borcunuz 1 milyon poundsa bankanın bir sorunu var demektir” sözü günümüzdeki durumu da gayet iyi yansıtıyor. Ayrıca IMF’nin fikir babasıdır. Neredeyse her konuda liberallere karşı görüş geliştirmiştir. 1929 ekonomik buhranı sırasında ortaya çıkmış olup, kapitalizm ile komünizm arasına tampon olmakla kalmayıp, krizin yıkıcı etkilerini sona erdirdiği belirtilir. Sonralarında da adam Smith David Ricardo ekürileri gibi Keynes-Milton Friedman ekürileri oluşur.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •